نشست محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور با نمایندگان انجمنها و تشکلهای دانشجویی کشور برگزار شد.
در این نشست عارف با تأکید بر نقش دانشجویان در بیان مطالبات مردم گفت: باور دولت چهاردهم این است که مشکلات کشور تنها از مسیر تعامل، گفتوگو و همزبانی میان دانشگاه، جامعه و حاکمیت قابل حل است و دانشگاهها باید بهعنوان یک نهاد علمی و عمومی، اداره امور خود را بر عهده داشته باشند.
معاون اول رئیس جمهور با اشاره به اینکه دانشجویان پل ارتباطی مردم با حاکمیت و زبان گویای مطالبات مردم هستند، افزود: همه مشکلات با تعامل و همزبان شدن قابل حل است و بهترین و پربارترین جلسات ما با دانشجویان برگزار میشود.
برای من ارزش یک پرخاش دانشجو بیشتر از تکریم افراد است
عارف ضمن تاکید بر سابقه شکلگیری نخستین تشکلهای دانشجویی با ابتکار مهندس بازرگان و آیتالله طالقانی تصریح کرد: تشکلهای دانشجویی در طول ۴۸ سال گذشته بارها در صحنه حضور داشتند و پایه تحولات و حرکتهای ارزشمند، بهویژه با محوریت امام خمینی (ره) بودهاند. دانشجویان به دلیل روحیه مطالبهگری از جایگاه ویژهای در میان مردم برخوردارند. بارها اعلام کردهام که ارزش یک پرخاش دانشجو برای من بیشتر از تکریم افراد است، چراکه این رفتار از دلسوزی، آیندهنگری و استقلال آنان نشأت میگیرد و وابستگی جناحی ندارد.
دانشجویان مانند گذشته حاضر به پرداخت هزینه نیستند/تشکلهای دانشجویی از بدنه خود فاصله گرفتهاند
معاون اول رئیسجمهور با اشاره به نقش دانشجویان پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بهویژه در دوران دفاع مقدس و فرماندهی دانشجویان در جبههها، اظهار کرد: بنابر دلایلی در دهههای گذشته، افول جدی در جنبش دانشجویی ایجاد شده است. دانشجویان مانند گذشته حاضر به پرداخت هزینه نیستند و تشکلهای دانشجویی نیز تا حدی از بدنه خود فاصله گرفتهاند. در شکلگیری این وضعیت، بدنه دانشجویی، مدیران دانشگاهی و دخالتهای بیرونی در دانشگاهها نقش داشتهاند.
کشور در حوادث دی ماه یک باخت جدی داشت
عارف با اشاره به اتفاقات سال ۱۴۰۱ ادامه داد: علت اصلی حوادث سال ۱۴۰۱ دخالت افرادی بود که نقشی در اداره دانشگاهها نداشتند، این دخالتها هزینههایی جدی برای کشور به همراه داشت. در حوادث دی ماه نیز کشور یک باخت جدی داشت و حدود سه هزار جوان را از دست داد؛ جوانانی که میتوانستند در مسیر سازندگی کشور نقشآفرین باشند. تدوین روایت دقیق و مبتنی بر داده از این رخدادها ضروری است و دانشگاهها میتوانند در این زمینه به دولت کمک کنند.
معاون اول رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت گفتوگو در فضای دانشگاهی گفت: یکی از مشکلات امروز دانشگاهها، عدم همزبانی میان اساتید و دانشجویان است. بخشی از این اختلافات ناشی از عوامل تحمیلی و بیرونی، بهویژه از سوی کشورهای غربی است اما نکته این است که گفتوگوی دروندانشگاهی میتواند راهحل این مسائل باشد. در حقیقت باید بررسی شود که آیا فضای فعلی دانشگاهها در مسیر انسانسازی حرکت میکند یا خیر. حوادث زیانبار یک سال گذشته نیازمند ریشهیابی دقیق است تا بتوان راهحلهای اساسی ارائه داد.
عارف درباره جنگ ۱۲ روزه افزود: این جنگ دستاوردهای ارزشمندی برای کشور داشت و نقش دانشگاهها در حوزه علم و فناوری بهروشنی نمایان شد. تجربه این دوره نشان داد هرجا دانشگاه نتوانست یا نخواست حضور مؤثر داشته باشد، با مشکل مواجه شدیم. در هشت ماه گذشته، یک خیزش خودجوش و جدی در دانشگاهها آغاز شده و دانشگاهیان بهصورت شبانهروزی در حال فعالیت برای جبران کمبودها هستند.
معاون اول رئیسجمهور با اشاره به نتایج جدیدترین نظرسنجیها درباره افزایش جایگاه اجتماعی دانشجویان و اساتید تصریح کرد: اگر حضور دانشگاهیان در سالهای گذشته پررنگتر بود، بسیاری از حوادث رخ نمیداد. این نشست آغاز نگاهی جدید به جایگاه دانشجویان است. سه میلیون دانشجوی کشور میتوانند با یک حرکت جهشی، ایران را به جلو حرکت دهند.
عارف با تأکید بر ضرورت وجود وفاق در میان تشکلهای دانشجویی، اظهار کرد: ریشه بسیاری از اختلافات، منیتها و دخالتهای بیرونی است، اما اگر مسئله مردم و منافع ملی محور قرار گیرد، اشتراکات فراوانی وجود خواهد داشت.
بخش مهمی از نشست صمیمانه عارف با دانشجویان در اختیار نمایندگان انجمنها و تشکلهای دانشجویی با گرایش های بعضا کاملا متضاد قرار گرفت.
این فعالان دانشجویی به موضوعاتی از جمله ضرورت باز تعریف نقش حاکمیت در نبرد روایت ها، بازبینی و بازتعریف مفهوم و جایگاه نخبه، مشکلات مربوط به قطعی و سرعت پایین اینترنت، ایجاد فضایی امن برای بیان دغدغه های دانشجویان، بهبود اطلاع رسانی دولت به مردم، مقابله با ناهنجاری های اخلاقی، برگزاری جلسات منظم نمایندگان تشکلهای دانشجویی با مسئولان دولتی به خصوص معاون اول رییسجمهور، تلاش برای کاهش شکاف های اجتماعی از طریق گفت و گو با تشکل های دانشجویی و علمی، پیگیری آزادی دانشجویان بازداشت شده در وقایع دی، حضور بیشتر مسئولان در محیط دانشگاه ها و دیدار با دانشجویان، آسیب شناسی وقایع دی و توجه به معیشت مردم را مطرح کردند.
علاوه بر این نمایندگان دانشجویان در نشست با توجه به گرایش های متفاوت و حتی بعضا متضاد خود اعلام کردند که در بررسی ریشههای وقایع دی ماه ۱۴۰۴ عمده دلایل مطرح شده به این قرار است:
نمایندگان دانشجویی با گرایشهای نزدیک به اصولگرایان از آنچه که بیتدبیری دولت برای معیشت و تأمین سفره مردم می خواندند انتقاد کردند و مدعی شدند قوه قاهرهای در دولت که در مقابل دخالتها و کارشکنیهای سازمان یافته وجود ندارد.
این طیف در نشست ادعا کرد جانهایی که در دی ماه از دست رفتند به خاطر بستری بود که دولت فراهم کرد. دولت اصلاح ساختار اقتصادی و حذف ارز ترجیحی را در بدترین زمان ممکن اجرایی کرد.
از سوی دیگر نمایندگان طیف های منتقد و معترض ادعا کردند حوادث دیماه نشان داد، شکافهای اجتماعی بسیار عمیقی شکل گرفته است که به راحتی درمان نمیشود و گفتند میتوان با ایجاد فضای گفتگو از طریق تشکلهای دانشجویی و نشریات و انجمنهای علمی شکافها را تا حدودی ترمیم کرد.
به گفته این دانشجویان معترض خشم انباشته شده در میان مردم ماحصل سالها نادیده انگاشتن خواستههای اکثریت است. به گفته این دانشجویان اصلیترین دلیل بحران اخیر، افول گفتگوی بین دولت و دانشجویان است.
نمایندگان طیفهای منتقد دانشجویان در این نشست با هدف بهبود شرایط کشور درخواستهایی هم مطرح کردند که این درخواستها عبارتند از:
۱- تقاضای پیگیر آزادی دانشجویانی که در حوادث اخیر به بهانه اعتراض و اجتماع بازداشت شدهاند.
۲- انتشار اسامی جانباختگان حوادث دی ماه اقدامی مثبت بود که منتظر ادامه چنین اقداماتی جهت شفافسازی و تنویر افکار هستیم. شفافیت قویترین سلاح در برابر ناامیدهاست.
۳- آنچه در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه شاهد بودیم یک اقدام غیرقابل قبول علیه مردم بود. طرح این ادعا که تروریستها مردم را کشتند یک توهین آشکار به ملت است. پاسخ اعتراض مدنی مردم با گلوله داده شده. بزرگترین مغلطه آنجاست که میگویید اعتراض آرام را میپذیریم ولی نمونه آن را در راهپیمایی سکوت مردم در سال ۸۸ را برنتافتید.لذا تشکیل یک کمیته حقیقتیاب مستقل از نهادهای رسمی مانند آنچه که در دوران اصلاحات برای قتلهای زنجیرهای شکل گرفت تنها راه برونرفت از وضعیت کنونی است.
۴- غفلت از مسائل فرهنگی ریشه بسیاری از مشکلاتی است که با آن دست و پنجه نرم میکنیم. منابع و تواناییهای کانونهای فرهنگی و هنری دانشگاهها بازوی توانمندی برای گرهگشایی از مشکلات فرهنگ و اجتماعی است که متأسفانه شاهدیم کانونها را با موانع و محدویتهای بسیاری محدود کردهاند.
با وجود دیدگاه مثبت دولت نسبت به کانونهای فرهنگی و هنری دانشجویان، انتظار آن را داریم که این حمایتها شکل اجرایی و بالاتری را به خود بگیرد.
۵- خلاء ارتباطی دولت با دانشجویان در دولت کنونی بسیار احساس میشود. غیبت اعضای کابینه در مراسم ۱۶ آذر امسال در میان دانشجویان بسیار محسوس بود. تنها وزیر علوم دکتر سیمایی صراف در برنامههای دانشجویی امسال ایراد سخنرانی داشتند و سایر اعضای هیئت دولت هیج جلسه و نشستی با دانشجویان نداشتند.
۶- ضرورت بازتعریف نقش حاکمیت در نبرد روایتها احساس میشود. شاهد رهاشدگی افکار عمومی در رسانه هستیم.
۷- در سفرهای استانی دولت جایگاهی برای تشکلهای دانشجویی و دانشجویان تعریف نشده است.
۸- قطعی بیسابقه و مکرر اینترنت و سرعت پایین آن باعث چالشهای شدیدی از لحاظ علمی، فرهنگی و اجتماعی در میان دانشجویان شده که لزوم چارهاندیشی هر چه سریعتر آن را میطلبد.
۹- به دلیل برخوردهای برخی نهادها اعتماد دانشجویان به حاکمیت سلب شده است. تا زمانی که نتوانید تضمین کنید که دانشجویان بیدغدغه در فضای دانشگاه ابراز نظر و عقیده کنند، اعتماد به حاکمیت شکل نخواهد گرفت.
۱۰- دولت هیچ اقدامی در راستای احقاق حقوق ملت برنداشته است. برنامهای برای حضور مردم در شئونات مختلف وجود ندارد.
۱۱- حضور دولت در فضای مجازی چشمگیر نیست. اطلاعرسانی دولت مطلوب و جریانساز نبوده و گاهی از روشهای منسوخ مانند پیامک برای اطلاعرسانی استفاده میشود که اصلاً قابل پذیرش نیست.
۱۲- دولت در اجرایی کردن اسناد همکاری با کشورهای چین و روسیه اهتمام بیشتری به خرج دهد.
همچنین در پایان درخواست تعیین زمان و مکان مشخص برای جلسه بعدی با حضور دکتر عارف و تداوم برگزاری جلسات منظم، چندین مرتبه نیز از سوی حضار مطرح شد.
معاون اول رئیسجمهور پس از استماع دیدگاهها و مطالبات نمایندگان تشکلهای دانشجویی، گزارشی از شرایط جنگی کشور در یک سال گذشته و اقدامات دولت در حوزههای ارز، تراستیها، اصلاحات ساختاری، کالابرگ الکترونیکی، بنزین و نان ارائه کرد.
برنامه اداره اقتصاد جنگ آذر ماه سال ۱۴۰۳ تصویب شد
در همین راستا عارف گفت: دولت چهاردهم فعالیت خود را در شرایط جنگ و ترور آغاز کرد و به همین دلیل بدون آنکه این شرایط به جامعه منتقل شود، برنامه اداره اقتصاد جنگ در اوایل آذر ماه تصویب شد. پس از جنگ ۱۲ روزه نیز آمادگی کامل اقتصادی و نظامی وجود دارد و برنامههای اداره کشور در شرایط خاص تدوین شده است.
توجه به مسائل دانشگاهها از اولویتهای دولت است
معاون اول رئیس جمهور با تأکید بر اینکه تصمیمات دولت مبتنی بر سیاستهای کلی نظام و قانون برنامه هفتم پیشرفت است، گفت: توجه به مسائل دانشگاهها از اولویتهای دولت است و تلاش میشود دانشگاهها بهعنوان نهادی علمی و عمومی امور خود را اداره کنند. باید بستر فعالیتهای همافزا در دانشگاهها فراهم شود تا تشکلهای دانشجویی با اتحاد و پرهیز از اختلاف، نقش مؤثرتری ایفا کنند.
بنا به دلایلی در دهههای گذشته، افول جدی در جنبش دانشجویی ایجاد شده است و تشکلهای دانشجویی نیز تا حدی از بدنه خود فاصله گرفتهاند. در شکلگیری این وضعیت، بدنه دانشجویی، مدیران دانشگاهی و دخالتهای بیرونی در دانشگاهها نقش داشتهاند.